TELOMER DINAMIKASI VA TELOMERAZA FAOLLIGINING HUJAYRA QARISHI HAMDA GENOM BARQARORLIGIDAGI MOLEKULYAR MEXANIZMLARI

Authors

  • Daminov Akmal Oxujonovich Author
  • Amirqulov Raxmatulla Shokirovich Author

Keywords:

telomer, telomeraza, genom barqarorligi, hujayra qarishi, DNK shikastlanishi, senesensiya

Abstract

Telomerlar eukariot xromosomalarining uchki qismlarida joylashgan maxsus nukleoprotein tuzilmalar bo‘lib, genom barqarorligini saqlashda muhim rol o‘ynaydi. Hujayra bo‘linishi davomida telomerlar uzunligi asta-sekin qisqarib boradi, bu esa hujayra qarishi va senesensiya jarayonining molekulyar asoslaridan biri hisoblanadi. Telomeraza fermenti esa telomer DNK ketma-ketliklarini qayta sintez qilish orqali telomer qisqarishini qisman kompensatsiya qiladi. Ushbu tadqiqot telomer dinamikasi va telomeraza faolligining hujayra qarishi hamda genom barqarorligidagi molekulyar mexanizmlarini tahlil qilishga qaratilgan. Natijalar telomer uzunligining qisqarishi DNK shikastlanish signal tizimlarini faollashtirib, hujayra siklining to‘xtashiga olib kelishini ko‘rsatdi. Telomeraza faolligining mavjudligi esa proliferatsiya salohiyatini saqlashga yordam beradi. Ushbu jarayonlarni o‘rganish qarish biologiyasi, regenerativ tibbiyot va onkologiya sohalari uchun muhim ilmiy ahamiyatga ega.

Downloads

Published

2026-03-28

How to Cite

Daminov Akmal Oxujonovich, & Amirqulov Raxmatulla Shokirovich. (2026). TELOMER DINAMIKASI VA TELOMERAZA FAOLLIGINING HUJAYRA QARISHI HAMDA GENOM BARQARORLIGIDAGI MOLEKULYAR MEXANIZMLARI. UNIVERSAL JOURNAL OF MEDICAL AND NATURAL SCIENCES, 4(34), 79-86. https://sr-journals.org/index.php/UJMANS/article/view/1157