JIGARDA TOKSIK MODDALARNI ZARARSIZLANTIRILISHI
Keywords:
Jigar, detoksikatsiya, biotransformatsiya, gepatotsitlar, toksik moddalar, glutation, glyukuronlanish, metabolizm, fermentlar, ammiakAbstract
Jigarda toksik moddalarni zararsizlantirish organizmning ichki muhit barqarorligini saqlashda muhim biologik jarayon hisoblanadi. Ushbu jarayon asosan gepatotsitlarda kechib, ikki bosqichli biotransformatsiya tizimi orqali amalga oshiriladi. Birinchi bosqichda oksidlanish, qaytarilish va gidroliz reaksiyalari natijasida toksik moddalar faollashtiriladi yoki qisman o‘zgartiriladi, ikkinchi bosqichda esa ular glyukuron kislota, sulfat yoki glutation kabi moddalar bilan bog‘lanib, suvda eruvchan va organizmdan oson chiqariladigan shaklga keltiriladi. Jigarning detoksikatsiya funksiyasi dorilar, alkogol, ammiak va boshqa endogen hamda ekzogen toksinlarning zararsizlantirilishida muhim rol o‘ynaydi. Ushbu mexanizm buzilganda gepatotoksiklik va metabolik intoksikatsiyalar rivojlanishi mumkin.