ANALITIK KIMYODA SUN’IY INTELLEKT (AI) VA MASHINAVIY O‘QITISHNING ZAMONAVIY QO‘LLANILISHI
Keywords:
analitik kimyo, sun’iy intellekt, mashinaviy o‘qitish, spektral tahlil, xromatografiya, yashil kimyo, big dataAbstract
Zamonaviy analitik kimyo fanida katta hajmdagi ma’lumotlar bilan ishlash asosiy muammolardan biri hisoblanadi. Ushbu maqolada analitik kimyoda sun’iy intellekt (AI) va mashinaviy o‘qitish (Machine Learning) texnologiyalarining qo‘llanilishi batafsil ko‘rib chiqilgan. Maqolada AI ning asosiy qo‘llanilish yo‘nalishlari, xususan spektral ma’lumotlar (IR, Raman, NMR, Mass-spektrometriya) tahlili, xromatografik natijalarni qayta ishlash, pattern recognition va avtomatik klassifikatsiya masalalari yoritilgan. Atrof-muhit monitoringi, farmatsevtika, oziq-ovqat xavfsizligi va tibbiy diagnostika sohalaridagi amaliy misollar keltirilgan. Sun’iy intellektning afzalliklari (tezlik, aniqlik, katta ma’lumotlar bilan ishlash qobiliyati), shuningdek, mavjud qiyinchiliklar (yuqori sifatli datasetlarga ehtiyoj, “qora quti” effekti, standartlashtirish muammolari) tahlil qilingan. Maqolada AI va yashil analitik kimyo tamoyillarining uyg‘unligi ham ta’kidlangan.